Cách thu thập thông tin (p3)

Thu thập qua nguồn sơ cấp  (tiếp)

Các bước quan sát thu thập thông tin

Bước thứ nhất: Phải xác định được một cách sơ bộ khách thể của quan sát, cần chỉ ra những đặc trưng, các tình huống và những điều kiện hoạt động của đối tượng quan sát và những biến đổi của chúng. Cụ thể :

+ Cần phân chia khách thể quan sát thành những yếu tố theo những quy tắc logíc nhất định, mà nhờ đó có thể tái tạo lại khách thể từ các yếu tố đó.

+ Phải tạo lập hệ thống phân loại những sự kiện, những hiện tượng hợp thành tình huống quan sát phù hợp với mục nghiên cứu.

+ Trước khi bắt đầu quan sát cần phải xác định rõ ràng đối tượng quan sát, nghĩa là cần phải trả lời chắc chắn câu hỏi: Quan sát ai? Quan sát cái gì?

+ Cần phải phân chia khách thể quan sát mà mỗi người đi quan sát chịu trách nhiệm.

Bước thứ hai: phải xác định được thời gian quan sát, địa điểm và thời điểm để thực hiện quan sát, thời gian và cách thức tiếp cận với đối tượng.

+ Tùy theo đối tượng được quan sát để thu thập thông tin mà ấn định thời gian, thời điểm quan sát cho phù hợp.

+ Thời điểm quan sát vào ngày giờ nào và địa diểm quan sát ở đâu cũng cần phải xác định cụ thể để quan sát đạt hiệu quả cao nhất. Việc xác định đúng thời điểm quan sát và địa điểm thực hiện quan sát cũng có ý nghĩa nhất định với chất lượng thông tin thu được, vì hành vi của con người có thể được thực hiện theo từng cách khác nhau ở những thời điểm, địa điểm khác nhau.

+ Cần chọn được thời điểm và địa điểm thực hiện quan sát mà ở đó đối tượng được quan sát có những hành vi thể hiện đựơc đầy đủ những đặc trưng, những khía cạnh, những giá trị phù hợp nhất với thông tin cần thu thập.

+ Xác định thời gian quan sát cũng cần căn cứ vào cách thức quan sát. Nếu là quan sát lặp thì khung thời gian cho quan sát cũng cần được chỉ ra xem đó là quan sát lặp lại đầy dặn theo chu kỳ thường xuyên hay đó là quan sát theo thời gian không đều đặn và chỉ gắn liền với những sự kiện đặc biệt nào đó

Bước thứ ba: lựa chọn cách thức quan sát.

Căn cứ vào nội dung quan sát, căn cứ vào từng đối tượng quan sát cụ thể và từng loại quan sát mà lựa chọn cho phương pháp cho phù hợp để thu thập thông tin.

Bước thứ tư: tiến trình tiến trình quan sát thu thập thông tin

+ Trong mỗi một quan sát trước hết cần quan sát môi trường (bối cảnh) xung quanh đối tượng được quan sát, hay nói cách khác quan sát bầu không khí xã hội xung quanh đối tượng và mối quan hệ của đối tượng và môi trường đó, vai trò của đối tượng trong môi trường đó.

+ Tiến hành quan sát và ghi nhận những hành vi, biểu hiện, thay đổi của đối tượng được quan sát.

Bước thứ năm: thực hiện việc ghi chép thông tin từ quan sát. Tùy thuộc nghiên cứu có thể lựa chon một hoặc một số cách ghi chép sau;

+ Ghi chép công khai những người được quan sát

+ Ghi chép theo hồi tưởng.

+  Ghi chép vắn tắt.

+ Ghi chép theo các phiếu dùng để ghi thông tin có quan hệ đến đối tượng được quan sát.

+ Ghi theo biên bản như là một loại phiếu mở rộng (bảng hỏi).

+ Ghi theo dạng nhật ký những kết quả quan sát một cách có hệ thống tất cả những thông tin cần thiết.

+ Ghi bằng các phương tiện phim ảnh ghi âm..

Bước thứ sáu: tiến hành kiểm tra. Có thể có một số biện pháp kiểm tra việc quan sát như sau

+ Trò chuyện, trao đổi với những người có trong tình huống quan sát, hay người là chủ thể của những hành vi được quan sát.

+ Sử dụng những tài liệu có liên quan đến những sự kiện đó.

+ Bằng sự quan sát lại của những người quan sát khác có trình độ cao hơn

+ Bằng hình thức quan sát lại.

Nguồn: tham khảo tài liệu chuyên đề

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *